Liderlik Tarzları, Çalışan Performansı ve İşten Ayrılma Niyeti: İki Modelli Analiz

Özet

Bu çalışma, liderlik tarzlarının (otokratik, işlemsel, demokratik ve dönüşümcü) çalışan performansı üzerindeki etkilerini ve devamında çalışan performansının işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini, Özbekistan’da faaliyet gösteren örgütler özelinde incelemektedir. Nicel ve kesitsel bir araştırma deseni benimsenmiş; devlet, imalat, bankacılık ve hizmet sektörlerinde çalışan 200 kişiden yapılandırılmış anketler yoluyla veri toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla tanımlayıcı istatistikler, Pearson korelasyonu ve çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular, incelenen örgütlerde otokratik ve işlemsel liderlik tarzlarının en yaygın olduğunu göstermektedir. Tüm liderlik tarzları arasında yalnızca dönüşümcü liderliğin çalışan performansı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Otokratik, işlemsel ve demokratik liderlik tarzlarının ise istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Ayrıca, çalışan performansının işten ayrılma niyeti üzerinde güçlü ve negatif bir yordayıcı olduğu saptanmıştır. Çalışma, Özbekistan’da otokratik ve işlemsel liderliğin baskınlığını vurgulamakta ve örgütlerin yüksek performanslı çalışanları elde tutmak ve performansı artırmak amacıyla dönüşümcü liderliği teşvik etmeleri gerektiğinin altını çizmektedir. Teorik, uygulamaya yönelik ve gelecekteki araştırmalara ilişkin çıkarımlar tartışılmıştır.