Yapay Zekâ Çağında Bilgi Teknolojileri İşgücü: Roller ve Yeteneklere İlişkin Sistematik Bir İnceleme

Özet

Yapay zekâ (YZ), işgücü piyasasını dönüştürerek işgücünün rollerini ve becerilerini yeniden şekillendirmektedir. Bu çalışma, BT işgücüne odaklanarak literatürde ele alınan rolleri ve dönüşüm boyutlarını sistematik biçimde ortaya koymayı amaçlamaktadır. PRISMA çerçevesi doğrultusunda geliştirilen arama terimleri ve zaman aralıkları Web of Science ve Scopus veri tabanlarında uygulanmış, mükerrer olmayan 7.959 makale elde edilmiştir. SSCI indeksli dergilerle sınırlandıktan sonra 164 makale betimsel olarak incelenmiş, 19 makale içerik analiziyle değerlendirilmiştir. Bulgular, yazılım geliştirme, veriyle ilgili ve BT yönetimi rollerinin YZ’den en çok etkilenen alanlar olduğunu göstermektedir. Verimlilik artışı başlıca olumlu etki olarak öne çıkarken, olumsuz ve dönüştürücü etkiler role göre farklılaşmaktadır. Deneyimsiz yazılım çalışanları iş kaybı riskiyle, veri rolleri artan teknik beceri bariyerleriyle, BT yönetimi ise şeffaflık azalmasıyla karşı karşıyadır. Dönüştürücü etkiler, teknik ve liderlik becerilerinin yeniden şekillenmesi ile etik ve teknik sorumlulukların genişlemesi olarak görülmektedir.