Kur Korumalı Mevduat Sisteminin Yapısı, İşleyişi, Maliyeti ve Bileşenlerinin Analizi

Özet

Türkiye’de Eylül 2021 döneminde başlatılan geleneksel olmayan para politikası kapsamında politika faizi düşürülmeye başlandı. Bu durumun dövize talebi artırması sonucu döviz kuru ve takiben enflasyonda keskin yükselişler meydana geldi. Düşük nominal ve yüksek negatif reel faiz oranlarının muhafazası amacıyla Kur Korumalı Mevduat (KKM) sistemi ve makro ihtiyati tedbirlere başvuruldu. Bu çalışmada, Aralık 2021’de uygulamaya konulan ve 2025 yılında yeni hesaplara kapatılan, 2026 yılı ortaları itibarıyla bakiyesi sıfır düzeyine doğru gerileyen KKM’nin uygulama sürecinde faiz, mevduat, enflasyon, rezervler gibi temel finansal göstergelerdeki gelişim analiz edilmektedir. Ayrıca KKM’nin sebebiyet verdiği fark ödemeleri kaynaklı 58,7 milyar USD’lik zarar gösterilerek bütçe içindeki faiz gideri ile birlikte değerlendirmelere konu edilmektedir. KKM lehine dile getirilen ve özünde bu sistemin zarar doğurmadığını iddia eden argümanlar ayrı bir başlıkta teknik ve finansal açıdan yanıtlanmaktadır. KKM ve ilgili dönemde kullanılan farklı makro ihtiyati tedbirlerin serbest piyasa sistemine uygun araçlar olmadığı ve para politikasında etkisiz kılınmak istenilen faiz oranının yerini dolduracak bir kimlik taşımadıkları çalışmada açıklanmaktadır.