AXIS World – Journal of Applied Cross-disciplinary Insights

Kadın Girişimciler İçin Ekonomik Adalet: Kamu Hizmeti ve Yatırım Teşvikleri Entegrasyonu Üzerine Bir Değerlendirme

Tuğçe Ulubay Ülkü — 2025-12-25

Bu çalışma, Türkiye’de kadın girişimciliğini yatırım teşvikleri ve kamu hizmetleri perspektifinden ekonomik adalet bağlamında ele alınmasını amaçlamaktadır. Mevcut teşvik politikalarının, görünürde cinsiyetten bağımsız bir yapıya sahip olmasına rağmen, toplumsal cinsiyete dayalı yapısal eşitsizlikler dikkate alınmadığından kadın girişimciler açısından sınırlı etki yarattığı tespit edilmektedir. Çalışmada Aristoteles’in dağıtıcı adalet yaklaşımı, Rawls’ın farklılık ilkesi, Sen’in yapabilirlik yaklaşımı ve Fraser’ın yeniden dağıtım-tanınma çerçevesi temel kuramsal bileşenler olarak kullanılmıştır. Bulgular, yalnızca finansal teşviklere dayalı mevcut politika yaklaşımının bakım emeği yükü, finansmana erişim sorunları ve kültürel normlar gibi yapısal engelleri görünmez kıldığını göstermektedir. Bu nedenle yatırım teşviklerinin kamu hizmetleri ile entegre edilmesi; bakım altyapısının güçlendirilmesi, teminat sisteminin dönüştürülmesi ve kadın odaklı sektörel önceliklendirme ile desteklenmesi gerekmektedir. Sonuç olarak çalışma, ekonomik adaletin sağlanabilmesi için teşvik mekanizmalarının bütüncül, toplumsal cinsiyet duyarlı ve sosyal devlet ilkeleriyle uyumlu bir şekilde yeniden tasarlanması gerektiğini savunmaktadır.

Investigation of Obesity and Physical Activity Attitudes of Boarding and Regular High School Students

Servet Özoruç — 2025-12-25

Obesity is an increasing public health problem among young people as well as worldwide. Inadequate and unbalanced nutrition, lack of physical activity and unhealthy lifestyle choices are among the main causes of obesity. The aim of the study was to investigate the motivation of high school students to participate in balanced nutrition and physical activity. The study included n:178 students between the ages of 14-17 years who were studying at Hasan Aybaba Anatolian Teacher High School in Osmaniye province and who voluntarily agreed to participate in the study. The mean values of the students participating in the study were height 166.93±8.80 cm, body weight 59.02±11.80 kg and body mass index (BMI) 21.09±3.25. In addition to the personal information form, the Balanced Nutrition and Obesity Attitude Scale of High School Students (DBOTÖ) was developed by Kat Öztürk, (2021) and the Scale of Motivations to Participate in Physical Activity (FAKMÖ) was developed by Tekkurşun-Demir and Cicioğlu, (2018) for boarding (n=80) and non-boarding (n=98) students. In the evaluation of the data, the normality test was examined with the Kolmogorov Smirnov test with the SPSS programme. Since the data did not show normal distribution, Mann Witney U test was used for pairwise comparisons. There was no statistical difference in age and BMI between the demographic characteristics of boarding and non-boarding students in the study. The groups were similar. A statistically significant difference was observed in BMI, (DBOTÖ) Developing Negative Body Perception, Negative Attitudes Towards Balanced Nutrition and Obesity and Overall Total sub-dimensions according to the gender of the students (p<0.01). A statistically significant difference was observed in the sub-dimensions of individual reasons, environmental reasons, causelessness sub-dimensions and total scores of the scale of motivations for participation in physical activity (p<0.01). As a result, gender was found to be effective on body perception and nutrition attitudes. Therefore, it can be said that the concepts of nutrition and body perception are important considering the gender variable. Based on these findings, it can be said that attitudes about nutrition and obesity are shaped in different structures and these attitudes may change according to factors such as gender in the school environment. The body perception of the school administration and families, dietary patterns and healthy living behaviours emphasise the characteristics such as gender and boarding status. In boarding, a different eating habit can be developed depending on the regular diet and pathogens.

Karate-Do Sporu Yapan Çocukların Motorik Özelliklerinin İncelenmesi

Servet Reyhan — 2025-12-25

Karate, rekabetçi yapısının yanı sıra, etik değerlerin, karşılıklı saygının ve duygusal özdenetimin gelişimini teşvik eden bir spor dalıdır. Ayrıca, çocuk ve gençlerin motor gelişimi için kritik öneme sahip olan kuvvet, sürat, çeviklik, dayanıklılık, denge, esneklik ve güç gibi temel fiziksel becerilerin kazanımını ve gelişimini sistematik bir şekilde desteklemektedir. Bu çalışmanın amacı, Osmaniye ili Kadirli ilçesinde düzenli karate sporu yapan ve yapmayan çocukların motorik performans özellikleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemektir. Çalışmaya katılan toplam çocuk grubunun yaş ortalaması 7.93±0.98 yıl, vücut ağırlığı ortalaması 31.2±6.85 kg ve boy ortalaması 127.95±7.33 cm olarak ölçülmüştür. Araştırma verileri; demografik bilgi formu ile birlikte motor performansı değerlendirmek üzere esneklik testi (otur-uzan testi), nelson el reaksiyon testi, 20 m sürat koşusu testi, durarak uzun atlama testi, mekik testi ve plank testi uygulanarak toplanmıştır. Analiz sonuçları, karate yapan ve yapmayan gruplar arasında sürat, esneklik, reaksiyon zamanı, mekik testi, uzun atlama ve plank testi performanslarının tümünde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar olduğunu göstermiştir (p<0.05). Tüm katılımcılar genelinde cinsiyet değişkenine göre yapılan karşılaştırmada, esneklik becerisi dışındaki tüm test parametrelerinde anlamlı farklılık gözlenmiştir. Ancak, yalnızca karate sporu yapan grup içerisinde cinsiyetler arasında karşılaştırma yapıldığında, istatistiksel olarak anlamlı fark yalnızca esneklik testi performansında tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, bu araştırmanın bulguları, düzenli karate-do antrenmanlarının çocukların motor gelişim parametrelerinde anlamlı düzeyde ilerleme sağladığını ortaya koymaktadır. Buna karşılık, düzenli yapılandırılmış fiziksel aktiviteye katılmayan çocuklarda aynı motorik özelliklerdeki gelişimin daha sınırlı kaldığı gözlemlenmiştir. Bu durum, karate antrenmanlarının çok yönlü fiziksel gelişim için etkili bir araç olduğunu desteklemektedir.

Türkiye’de Kamu ve Özel İşsizlik Sigortası Mekanizmalarına İlişkin Kuramsal Çerçeve, Uluslararası Uygulamalar ve Politik Değerlendirmeler

Ahmet İhsan Kar — 2025-12-25

Bu çalışma, Türkiye’de işsizlik riskine karşı uygulanan kamu ve özel koruma mekanizmalarını bütüncül bir çerçevede analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle işsizlik kavramı, türleri ve kuramsal arka planı ele alınmış; ardından işsizlik sigortasının tarihsel gelişimi, finansman modelleri ve uluslararası uygulamalar karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Analiz bulguları, Türkiye’nin işsizlik sigortası sisteminin büyük ölçüde kamu temelli, prim esaslı ve zorunlu bir yapıya sahip olduğunu, ancak kayıt dışılık, kesintili çalışma biçimleri ve katı hak sahipliği koşulları nedeniyle geniş bir nüfusun koruma dışında kaldığını ortaya koymaktadır. Özel sigorta piyasasına ilişkin değerlendirmeler ise Türkiye’de kurumsallaşmış bir özel işsizlik sigortası sisteminin bulunmadığını; bunun yerine kredi ve kredi kartı borçlarına yönelik ödeme koruma sigortaları ile gelir kaybı poliçeleri gibi dar kapsamlı ürünlerin piyasada yer aldığını göstermektedir. Bu ürünler işsizliğin ekonomik etkilerini hafifletmekle birlikte, sürdürülebilir ve bütüncül bir gelir güvencesi sağlayamamaktadır. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’de çok katmanlı bir işsizlik koruma modeline duyulan ihtiyacı vurgulamakta; kamu sisteminin kapsamının genişletilmesi, özel sektörün tamamlayıcı rolünün güçlendirilmesi ve bağımsız çalışanları da içine alan daha kapsayıcı bir koruma mimarisinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Erken Çocukluk Döneminde Dijital Okuryazarlık Araştırmalarının Yapısal ve Tematik Görünümü: Web of Science Tabanlı Bir Bibliyometrik İnceleme (2006-2025)

Betül ÇEBİ — 2025-12-25

Erken çocukluk döneminde dijital teknolojilerin gündelik yaşamla giderek daha fazla iç içe geçmesi, dijital okuryazarlık konusunu bu bağlamında ele alan araştırmaların artmasına yol açmıştır. Ancak bu alanda üretilen çalışmaların zaman içinde nasıl bir gelişim izlediği, hangi temalar etrafında yoğunlaştığı ve akademik üretimin nasıl bir yapısal görünüm sergilediği konusunda bütüncül değerlendirmeler sınırlı kalmıştır. Bu çalışma, erken çocukluk dönemindeki dijital okuryazarlık alanında yayımlanan araştırmaları bibliyometrik bir bakış açısıyla inceleyerek literatürün zamansal eğilimlerini, tematik yönelimlerini ve araştırma işbirliği örüntülerini ortaya koymaktadır. Araştırma kapsamında, Web of Science Core Collection veri tabanında 2006–2025 yılları arasında yayımlanan ve belirlenen ölçütleri karşılayan 159 hakemli makaleye ait bibliyografik veriler analiz edilmiştir. VOSviewer yazılımı kullanılarak gerçekleştirilen analizler, yayınların belirli indekslerde, ülkelerde ve temalar etrafında yoğunlaştığını; buna karşılık dijital güvenlik, mahremiyet ve yapay zekâ gibi güncel başlıkların literatürde daha sınırlı yer bulduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, erken çocuklukta dijital okuryazarlık araştırmalarının gelişmekte olan ancak tematik ve coğrafi açıdan dengesizlikler barındıran bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymakta ve gelecekteki çalışmalar için yönlendirici bir çerçeve sunmaktadır.